Frankrijk

12 oktober 2026

De aanval van president Trump op de toenmalige voorzitter van de centrale bank (Fed) kon wereldwijd op veel kritiek van andere centrale bankiers rekenen.

Jerome Powell werd door Trump onbekwaam en corrupt genoemd. Volgens geruchten wilde hij de centrale bankier ook eerder afzetten. Maar het kan nog erger. De Franse linkse kandidaat voor het presidentschap, Jean-Luc Mélenchon, vindt dat de voorzitter van de Franse centrale bank, Emmanuel Moulin, verraad pleegt.

Mélenchon noemt hem een ‘verrader’, omdat hij vindt dat de gouverneur met zijn waarschuwingen over de Franse schuld de financiële markten tegen Frankrijk opstookt. Moulin waarschuwde dat Frankrijk het risico loopt ‘gewurgd te worden door de rente’ als de overheidsfinanciën niet worden verbeterd. Het nieuws van de afgelopen week was de snelle stijging van het rendement op Franse overheidsleningen. Het verschil (de spread) met de rente op Duitse staatsleningen liep sterk op en bedraagt nu bijna 1,5%. En dat is zelfs meer dan de spread van Italiaanse en Griekse leningen ten opzichte van Duitse leningen. Die van Italië is 1,1% en die van Griekenland 0,8%. De waarschuwing van Moulin is dan ook niet vreemd. Het begrotingstekort van Frankrijk bedraagt 5,4% van het bruto nationaal product (bnp). Om het tekort ten minste te stabiliseren, moet de overheid ruim 4% van het bnp bezuinigen. Op dit moment moet het parlement bezuinigingen doorvoeren die 0,4% van het bnp bedragen. En gezien de dagelijkse protesten lijkt het doorvoeren ervan moeizaam. De rechts-populistische Marine Le Pen pleitte er de afgelopen week voor om 3% van het bnp te bezuinigen. Dat zal de overheidsschuld doen dalen. De rendementen daalden daarna. Maar of dat kwam door de uitspraken van Le Pen of doordat de obligatierentes wereldwijd daalden, was niet geheel duidelijk. Het is echter duidelijk dat er veel zorgen zijn over de situatie op de wereldwijde obligatiemarkten. Er worden vergelijkingen getrokken met de eurocrisis. Toen was het de vraag of de PIGS (Portugal, Italië, Griekenland en Spanje) uit de eurozone zouden moeten treden. Ironisch genoeg zijn dat nu juist de landen die het economisch goed doen. Of Frankrijk straks uit de eurozone zal moeten stappen, is een academische vraag. Want als dat gebeurt, zal dat het einde van de euro zijn. Een oplossing is hulp van de Europese Centrale Bank (ECB). Die zou Franse leningen kunnen gaan opkopen, wat de rente zou doen dalen. Dat gebeurde bijvoorbeeld vier jaar geleden, toen de Britse centrale bank Britse leningen kocht om een obligatiepaniek te voorkomen (zie FT18R-2022). Of de ECB dat gaat doen, is onzeker. Het zal op veel kritiek van andere landen komen te staan. Saillant is overigens dat Christine Lagarde de voorzitter van de ECB is. En zij zou volgens sommigen ook een kandidaat zijn om volgend jaar tot president van de Franse Republiek te worden verkozen. Als de ECB inderdaad Franse leningen opkoopt, kan dat haar populariteit in Frankrijk zeker positief beïnvloeden. Maar zoals we tijdens de vorige eurocrisis hebben gezien, is de gereedschapskist van de ECB groot. Er kunnen nog wel andere maatregelen komen die minder controversieel zijn. Vrij naar Olivier B. Bommel: ‘Tom Poes, verzin een list!’