Chips tekorten

4 Mei 2026

Bedrijfsinvesteringen (Capex in het engels) zijn wellicht de moeilijkste beslissingen voor een bedrijf. Immers kan het geld dat wordt geïnvesteerd worden terugverdiend.

“De cost gaat voor de baet uit” was al in de Romeinse tijd bekend.  Het is een reden voor beleggers om kapitaalintensieve bedrijven kritisch te bekijken. Zoals bijvoorbeeld vliegtuigmaatschappijen. De Boeing 777-9 kost bijna $ 450 miljoen. Er moeten heel wat vluchten worden gemaakt om de investering terug te verdienen.

Ondanks dat heeft de vliegtuigfabrikant nog orders voor meer dan tien jaar. Vliegtuigmaatschappijen zijn optimistisch over de toekomstige groei. Voor de volledigheid, het zijn vaak financieringsmaatschappijen die de vliegtuigen kopen en vervolgens verhuren aan de vliegtuigmaatschappijen. Hetgeen overigens kostentechnisch weinig verschil uitmaakt voor die maatschappijen. In de afgelopen week kwamen de grote tech-bedrijven, of zoals ze worden genoemd de hyperscalers met de kwartaalcijfers. Hieronder vallen Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft en Oracle. De aandacht van analisten gaat dan niet uit naar de winst per aandeel maar hoe de capex zich ontwikkelt. Daalt de capex dan is dat slecht nieuws voor de bedrijven die leveren aan ze. Stijgt de capex dan roept dat vragen op hoe de bedrijven het financieren en of ze niet teveel risico nemen. Was de capex in het laatste kwartaal van het afgelopen jaar al een bedrag $ 600 miljard op jaarbasis, het bedrag nam in het afgelopen kwartaal toe met maar liefst 21% naar $ 725 miljard. Ter vergelijking het Bruto Nationaal Product van België is $ 775 miljard. De stijging van de SOX (zie FT15A-2026) is dan ook verklaarbaar. Hoe groot de vraag naar de producten van de hyperscalers is blijkt wel uit kleine berichten. Github, onderdeel van Microsoft, wil geen nieuwe klanten voorlopig meer. Men heeft gewoon niet de capaciteit ervoor. Waar ook capaciteitsproblemen zich voordoen is bij de toeleveranciers. Bij de fabrikanten van zogenoemde High Bandwith Memory chips. Per gigabite geheugen ligt dit tussen de $200 en $350. Dat was twee jaar geleden rond de $15. Er zijn slechts drie producenten van deze chips Sk Hynix, Samsung en Micron. Deze stellen dat hun gehele productie voor 2026 inmiddels al is uitverkocht. Op korte termijn de productiecapaciteit vergroten is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Ook bij andere chipfabrikanten zijn er problemen. En bij  de bekende CPU’s (die ook in gewone computers zitten) zijn er eveneens problemen. Dat verklaart de stijging van Intel. De grootste fabrikant van CPU’s TSMC stelt dat de men weinig kan doen aan de tekorten. Een nieuwe fabriek bouwen duurt 2 tot 3 jaar. Zoals altijd als een producent niet kan leveren dan worden klanten boos. Sam Altman van OpenAI stelt “bouw gewoon snel meer”. De medeoprichter van OpenAI Elon Musk wil zelf de productie in handen nemen met de bouw van een Terafab. Dat is een fabriek die de hele keten kan ontwikkelen en dus niet afhankelijk is van toeleveranciers. De kosten hiervoor worden ruw geschat op $ 30 mrd. Met een mogelijk bonus van Musk rond de $1.000 mrd is financiering geen probleem.