AI Crash

21 September 2026

In de begintijd van de spoorwegen liep er een man met een rode vlag voor de trein uit. Het doel was om het publiek te waarschuwen dat er gevaar dreigde. Inmiddels is het allemaal geautomatiseerd.

Helaas veroorzaken treinen nog altijd ongelukken. Maar dat komt vaak niet door de trein, maar door andere, onvoorzichtige verkeersdeelnemers. Voor de komst van de treinen was er ook de zogenoemde Luddieten-opstand. Groepen textielarbeiders verzetten zich tegen nieuwe, door stoom aangedreven machines.

Ze geloofden dat deze machines hun vakmanschap vernietigden, de lonen verlaagden en massale werkloosheid zouden veroorzaken. Het zijn slechts enkele voorbeelden uit de geschiedenis die allemaal dezelfde achtergrond hebben. Nieuwe technieken zorgen voor weerstand en worden als een bedreiging gezien. Na een aantal jaren ontstaat er echter acceptatie en zorgen ze voor welvaart. We zouden hetzelfde kunnen stellen over kunstmatige intelligentie, oftewel AI. Er waren de afgelopen weken zelfs berichten dat AI de mensheid zou vernietigen. Er was zelfs een roep om meer overheidsmaatregelen. Toch moet er met wat meer nuchterheid naar worden gekeken. Ronnie Chatterji is chief economist bij OpenAI, de ontwikkelaar van ChatGPT. Een bijzondere functie, want de meeste mensen met een dergelijke functie werken in de financiële sector. In een interview met het Amerikaanse beleggingsblad Barron’s komt hij met een opvallende observatie: “Als je in 2024 de stelling innam dat de werkloosheid nu, in 2026, beneden de 5% zou zijn, dan zouden de meesten zeggen: wat is er gebeurd met AI?” Volgens Chatterji zorgt AI niet voor meer werkloosheid, maar juist voor een hogere productiviteit. Hij is dan ook zeker een optimist. Oftewel: ik ben “bullish on humans”. En dat is goed nieuws voor beleggers, omdat de vrees voor een AI-bubbel daardoor afneemt. Vorig weekend kwam het bericht dat Dario Amodei, de bestuursvoorzitter van Anthropic (een van de grondleggers van AI), de kans groot acht dat het misgaat met AI. Dat zorgde ervoor dat de koersen van bedrijven die sterk profiteren van AI, zoals ASML, fors daalden. De koers van het aandeel volgde het “klassieke” patroon van een crash: op maandag een forse daling, op dinsdag een “naschok” en de rest van de week een koersherstel. Uiteindelijk resteerde een verlies van iets meer dan 2%. De uitspraak van Amodei zou er namelijk op kunnen wijzen dat bedrijven minder zwaar in AI gaan investeren. Dat is een wat korte termijn gedachte. Er werd niet plotseling minder in spoorwegen geïnvesteerd omdat treinen gevaarlijk waren. Bovendien is AI wereldomvattend. Andere bedrijven zouden niet ineens minder gaan investeren omdat Anthropic wat vraagtekens zet bij de snelheid van de ontwikkeling van AI. De reactie van afgelopen week doet sterk denken aan die van januari vorig jaar. De komst van het Chinese DeepSeek zou ervoor zorgen dat investeren in AI veel goedkoper werd. De koers van ASML daalde toen met ruim 7% naar € 650. Ten opzichte van de slotkoers van vrijdag betekent dat een stijging van 122%. De les is derhalve dat naar aanleiding van de een of andere opmerking op de verkoopknop drukken niet de juiste keuze is. Daar hoeft men geen AI voor te raadplegen.