Meer toezicht accountants niet de oplossing

6 juli 2020

Beurscorrecties worden soms voorafgegaan door grote faillissementen van bedrijven. Maar het omvallen van Wirecard zorgde niet voor paniekverkopen.

Het betalingsbedrijf Wirecard was een van Duitslands belangrijkste bedrijven met een plaats in de DAX-30. Het bedrijf zorgt voor een goede afwikkeling bij aankopen via internet. Daarom mocht het zich ook even verheugen in de term “Coronaproef”. Maar de koersontwikkeling is dramatisch na ontdekking van fraude. Van een koers van meer dan € 100 drie weken geleden naar nu € 3. Begin april vonden 20 analisten nog dan het aandeel koopwaardig was. 6 hadden het op houden staan en slechts 2 op verkopen.
De gehanteerde term EBITDA die veel analisten in hun analyses gebruiken is ook nu van toepassing. Earnings Before I Trick the Dumb Analist. Oftewel de winst die een bedrijf wil laten zien aan de domme analist. Met name de Financial Times schreef al over de problemen enkele maanden geleden. Dat was overigens gebaseerd op een klokkenluider. De vraag echter is of een klokkenluider dat doet omdat hij misstanden aan de kaak wil stellen of dat hij gepasseerd is bij een promotie en zo zijn frustratie af kan reageren. Derhalve geloofden weinig analisten dat er problemen waren. Ook veel kritiek krijgen nu de controlerende accountants van het bedrijf. Want analisten baseren hun analyses op de jaarverslagen die goedgekeurd zijn door accountants. En als een bedrijf bewust de controleurs namens de aandeelhouders wil misleiden lukt dat altijd wel enige tijd. Zeker bij nieuwe bedrijven. De ervaren oudere accountant snapt vaak het bedrijf niet en de jongere heeft te weinig ervaring om de onderste steen boven te halen. Natuurlijk roept nu iedereen dat de accountants strenger moet worden aangepakt omdat zij in het geval bij Wirecard te goedgelovig zijn geweest. Maar of strengere controles van accountants zullen helpen is de vraag. Dat lijkt dat een illusie. In 2003 ging het Italiaanse Parmalat failliet. Net als bij Wirecard bleek dat er een kasbedrag, in dat geval € 3,9 mrd, niet aanwezig was bij een bank. Hadden de accountants dat niet beter kunnen nagaan? Ja en nee. Als de financiële bestuurder een document overlegt met “het bewijs” dat het geld er is moet men dan nog verder gaan? Achteraf wel. Het bedrag van € 3,9 mrd kwam met name door verkopen van melk op Cuba. Teruggerekend zou Parmalat aan iedere Cubaan bijna 222 liter melk per jaar hebben geleverd. En dat mag vraagtekens opleveren. Maar accountants hebben nauwelijks de mogelijkheid om naar de cijfers achter de cijfers te gaan zoeken. Stel dat een accountant bij Parmalet had voorgesteld om naar Cuba te gaan voor veldonderzoek dan zou dat niet snel door het management van de accountant worden toegestaan. En dan nog, zou hij genoeg mogelijkheden hebben gehad om alles te onderzoeken. Meer toezicht lijkt dan ook niet de weg. Het is uiteindelijk aan de belegger om te beoordelen of een bedrijf winstgroei kan blijven genereren. De ontwikkeling van de Baltic index (FT13E) zegt uiteindelijk veel meer over de toekomst dan vele goedgekeurde accountantsverslagen.