Gasprijs negeren

19 september 2022

De geringe afwijking in de inflatie zorgde voor onrust op alle financiële markten. Aandelen daalden en de kans dat obligaties een positief jaar zullen laten zien is klein.

De JPMorgan Europese obligaties index is dit jaar met ruim 16% gedaald. Slechts een forse rentedaling zal er wellicht kunnen zorgen dat het voor het eerst sinds jaren obligatiehouders niet meer dan 10% verliezen op hun investering. Obligatiebeleggers zijn dus een van de grootste slachtoffers van het beleid van de centrale banken om de rente fors te verhogen om de inflatie te bestrijden. En dat terwijl de theorie is dat obligatiebezitters altijd positief zijn over “strenge” centrale banken. Immers een hoge inflatie zorgt voor waardevernietiging van hun bezit. Wie nu € 1.000 investeert heeft na tien jaar bij een inflatie van 5% nog maar € 600 aan koopkracht over.

Het tegenvallende inflatiecijfer in de VS kwam omdat veel analisten erop hadden gerekend dat de dalende energieprijzen meer effect zouden hebben op de berekening. Niet vreemd want wie naar willekeurige grondstoffenprijzen kijkt ziet dat het merendeel nu lager is dan voor de inval van Rusland in Oekraïne. Niet vreemd dat sommigen al spreken van deflatie (zie FT17R-2022). Brent, een van de belangrijkste olietermijncontracten, sloot vrijdag op $91,4 terwijl dit een dag voor de inval $96,8 was. En als we de termijnmarkten mogen geloven daalt de olieprijs naar minder dan $ 70. Dit voor het contract met levering januari 2029. Termijncontracten oftewel de papieren handel leiden overigens vaak een eigen leven. Tweeënhalf jaar geleden was een vat olie op papier zelfs negatief. Hetzelfde geldt voor het termijncontract gas in Europa, het zogenoemde Dutch Transfer Title Facility (TTF). Dit contract ontstond begin van deze eeuw toen er deregulering moest komen in de gasmarkt. Niet langer konden landen onderling de gasprijs bepalen via bilaterale overeenkomsten maar moest dit in de vrije markt. Nederland met haar enorme gasvoorraden was het eerste land dat een dergelijk handelscontract initieerde. Bedrijven konden zo hun prijsrisico afdekken. Afnemers zijn verzekerd van een vaste inkoopprijs en producenten hebben zekerheid dat zij weten wat zij kunnen ontvangen. Een succesvol termijncontract getuige het gegeven dat in 2020 het handelsvolume 60 keer groter was dan de Nederland aan gas gebruikt. Een vergelijkbaar Brits contract is het volume versus afname 11 keer. Zoals bekend is dit jaar de prijs van TTF spectaculair gestegen van € 80 naar recent € 340. Maar dit komt mede omdat de handelsvolumes enorm zijn afgenomen. En in een illiquide markt komen altijd de meest spectaculaire prijsbewegingen voort. In de toespraak van Ursula van der Leyen van afgelopen week stond zij ook stil bij de prijsontwikkeling van TTF. Omdat de gasmarkt drastisch is veranderd door levering via de (Russische) pijplijn naar levering via LNG in tankers wil de Europese commissie een nieuw contract ontwikkelen op basis hiervan. Het Dutch TTF heeft duidelijk geen toekomst meer. En beleggers moeten er geen aandacht meer aan geven.