Economische theorieën

18 oktober 2021

Op deze plek hebben we het vaker aangegeven. Economie is geen exacte wetenschap. Terwijl de afgelopen week de Nobelprijs voor economie juist naar econometristen ging.

De doelstelling van de econometrie is het vatten van de economische ontwikkelingen in modellen die dan een voorspellende waarde hebben. Dat economie geen exacte wetenschap is geeft de Nobelprijs al aan. Want de prijs is er sinds 1969 en werd in het leven geroepen door de Zweedse centrale bank ter gelegenheid van het 300 jarige bestaan. En niet dus uit de nalatenschap van Alfred Nobel. Sterker nog de erfgenamen van Nobel distantiëren zich van deze prijs.

David Card, Joshua Angrist en Guido Imbens (van Nederlandse afkomst) krijgen de prijs omdat zij aantonen dat sommige aannames in de economie niet zo werken. In 1994 deed Card samen met Alan Krueger een studie naar de verhoging van het minimumloon in New Jersey. Zij vergeleken de ontwikkeling in deze Amerikaanse staat met die in Pennsylvania waar juist geen verhoging was. De theorie stelt dat in New Jersey de werkloosheid zou oplopen omdat werkgevers minder (duurdere) arbeidskrachten in dienst zouden nemen. Maar dat gebeurde niet en er was geen significant verschil te zien tussen de werkloosheid in beide staten. Ook de huidige situatie in de economie klopt niet met de theorie. De stijging in de VS van de tweedehands auto’s is niet met de economieboeken, namelijk dat een economisch gebruiksgoed door de tijd heen in waarde daalt. Maar als er geen nieuwe producten worden geproduceerd zet de consument de theorie aan de kant en drijft de prijs op van bestaande. Ook de prijzen van huizen stijgen. De belangrijkste oorzaak is het gebrek aan nieuwbouw. Die huizenprijs stijging zorgt natuurlijk voor onrust bij De Nederlandsche Bank (DNB). Immers velen, waaronder directievoorzitter Klaas Knot, weet persoonlijk hoe rampzalig de huizenmarkt was in de jaren zeventig en tachtig. Maar met de onderzoeken van de Nobelprijswinnaars is aangetoond dat er niet altijd uitkomt wat sommige modellen voorspellen. Oftewel forse stijgingen van nu behoeven niet automatisch in forse dalingen te eindigen. Datzelfde geldt voor de aandelen waar ook DNB voor waarschuwt. In de afgelopen 12 maanden is de AEX index met 42% gestegen naar nieuwe records. Sommige aandelen zijn meer dan 100% gestegen. In dat rijtje komt nu ook bijna Royal Dutch Shell (+97%). Maar de meeste beleggers in dit fonds zullen geen hoogtevrees hebben. En met een dividendrendement van bijna 3% is het zeker niet te duur. Nieuwe records zijn dus praktisch mogelijk.